Biết được ong có phản xạ có điều kiện và tập tính của ong có ý nghĩa rất lớn đối với việc sử dụng ong để thụ phấn cho cây trồng hoặc trong nhà lưới.. Ví dụ: Tập cho ong ăn một loại hoa nào đó bằng cách thả những bông hoa đó vào siro đường (1kg đường + 1 lít nước) hàng ngày ong sẻ quen với mùi Tốt nhất là hút đúng giờ mỗi ngày. 5h là 5h mà 10h là 10h. Để cơ thể có phản xạ xuống sữa vào giờ đó mỗi ngày. Thời gian hút mỗi cữ: Tối thiểu 30 phút. Thường thì là 30-45 phút. Không ra sữa mẹ vẫn hút để tạo phản xạ xuống sữa cho cơ thể biết. Kỹ thuật hút: - Uống liều cao những muối có chứa sắt có thể gây ra phản ứng như đau thượng vị, buồn nôn, buồn ngủ, ói mữa, thổ huyết, xanh xao, xanh tím, thậm chí hôn mê. - Điều trị quá liều bằng cách gây nôn ngay lập tức, tiếp đó, nếu cần thiết thì phải tiến hành rửa dạ dày và áp dụng những liệu pháp hỗ trợ khác. Dạng bào chế: Dung dịch uống-800mg. Các phản xạ có tính chất vui chơi và liên tiếp xuất hiện với cường độ lớn. Hệ thần kinh của chó con phản ứng nhạy nhất đối với các tác động (kích thích) phản xạ có điều kiện tích cực và kích thích các phản xạ có điều kiện không tích cực. Tính tích cực phát triển trong sự hoạt động của não và chủ yếu là ở vỏ não. Thời kỳ thứ ba Kính sử dụng cho vùng có khí hậu nóng. Kính sử dụng film màu sữa, xanh đơn giá + 10k/m2. Kính sử dụng film màu Grey, màu trà đơn giá + 25k/m2. Kính hình +20k/m2. Kính phun cát + 20k/m2 (VN), +30k/m2 (HL) Kính Low-E tiết kiệm năng lượng phổ biến nhất 2022. Kính Low-E tiết kiệm năng Không có sữa cho con bú là nỗi lo lắng của hầu hết tất cả các bà mẹ sau sinh. Tuy nhiên các mẹ yên tâm rằng có khoảng 90% bà mẹ có thể cung cấp đủ sữa cho con, kể cả bà mẹ sinh đôi. lực mút vú mẹ mạnh và mẹ cảm nhận rõ ràng phản xạ xuống sữa. Tư thế cho con Không cố hút sữa khiến đầu ti chai cứng, đau đớn. Cố gắng hút TỐI ĐA 30'-40'. Nếu bạn nào đã kích được phản xạ xuống sữa rồi mà gặp tình trạng trên khắc phục rất đơn giản bằng cách lặp lại trình tự massage- hút- massage như mình nói ở trên. - Phản xạ xuống sữa rất quan trọng trong công cuộc phòng chống viêm tắc. aTl47g. Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng thiết yếu đối với trẻ, nhất là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Với những mẹ ít sữa, sữa xuống chậm, việc biết cách kích thích phản xạ xuống sữa để sữa xuống nhanh và nhiều là vô cùng cần thiết. Điều này sẽ giúp trẻ luôn no bụng và mẹ có thể giải tỏa được mối lo đủ sữa cho con bú. Phản xạ xuống sữa là gì? Phản xạ xuống sữa hay phản xạ tiết sữa, tiếng anh là Milk Ejection Reflex – MER là một phản xạ thần kinh-nội tiết, là tình trạng các nang sữa co thắt liên tục và đồng loạt phóng ra các tia sữa do hoạt động ngậm, bú mút núm vú của trẻ hoặc sự kích thích của núm vú và quầng vú nói chung. Lúc đó, cơ thể tiết ra prolactin và oxytocin – hai loại hormone có tác động trực tiếp tới quá trình tiết sữa khiến sữa mẹ xuống nhanh và nhiều hơn ở cả hai bên ngực. Hiện tượng này gọi là phản xạ xuống sữa. Biểu hiện, dấu hiệu của phản xạ xuống sữa Dấu hiệu để mẹ nhận biết cơ thể xảy ra phản xạ xuống sữa khi cho con bú hoặc phản xạ này cũng có thể xảy ra cả khi mẹ không cho con bú là hai bên ngực sẽ căng tức, có cảm giác tê tê hoặc châm chích, ngứa ngáy khó chịu. Tiếp sau đó là sữa chảy hoặc cũng có trường hợp sữa phun ra khỏi ngực ào ạt. 1 Thông thường phản xạ xuống sữa sẽ xảy ra song song cả hai bên ngực, tuy nhiên cũng có lúc xảy ra trước và sau ở từng bên ngực. Sữa chảy nhiều ra khỏi ngực là một trong những dấu hiệu nhận biết phản xạ tiết sữa Mẹ nào cũng cảm nhận được phản xạ xuống sữa phải không? Câu trả lời là Không đúng. Theo một số nghiên cứu chuyên sâu ở các bà mẹ đang cho con bú, trong mỗi cữ bú của trẻ chỉ khoảng 70 – 75% các bà mẹ có thể cảm nhận được phản xạ tiết sữa lúc đầu, 30 – 25% còn lại thì không. Phản xạ xuống sữa xảy ra bao nhiêu lần trong mỗi cữ bú/hút? Ít nhất 1 lần, trung bình mỗi bên là 2,2 lần. Phản xạ xuống sữa ở mẹ càng xảy ra nhiều lần thì lượng sữa trẻ bú hoặc dùng máy hút được càng nhiều. Phải mất bao lâu mới cảm nhận được phản xạ xuống sữa? Khi cho con bú, khoảng 20 – 30 giây sau khi trẻ ngậm mút núm vú người mẹ đã có thể cảm nhận được phản xạ tiết sữa. Dù vậy, không phải người mẹ nào cũng cảm nhận được phản xạ này, nhất là những mẹ sinh con lần đầu. Thường phản xạ xuống sữa kéo dài trung bình khoảng 180 giây. Mỗi lần xuống sữa được bao nhiêu ml? Tùy theo nhu cầu bú của trẻ ở mỗi cữ mà cơ thể người mẹ sẽ sản sinh lượng sữa phù hợp để cung cấp. Trung bình, mỗi lần xuống sữa, lượng sữa bé bú được ở cả 2 bầu ngực sẽ khoảng 150ml. Theo đó, ở mỗi bên sẽ khoảng 75ml, bao gồm 15ml là sữa đầu và 60ml là sữa cuối. Các vấn đề về phản xạ xuống sữa có thể xảy ra Tùy từng mẹ các phản xạ tiết sữa có thể xảy ra khác nhau. Nhìn chung, có 3 kiểu xuống sữa như dưới đây 1. Phản xạ chậm hay khó xuống sữa Tình trạng này xảy ra có thể do mẹ bị kiệt sức, cơ thể chưa hồi phục sau quá trình sinh con, mẹ sinh mổ, mẹ có sử dụng rượu bia và cách chất kích thích trong thời gian cho con bú… Tùy theo từng nguyên nhân khiến sữa xuống chậm mà mẹ sẽ có cách cải thiện phù hợp. Nếu do sức khỏe chưa hồi phục mẹ cần dành nhiều thời gian nghỉ ngơi, ăn uống đầy đủ dưỡng chất, thư giãn đầu óc thoải mái; Nếu do chất kích thích mẹ cần loại bỏ chúng. 2, 3 Ngoài ra, mẹ nên áp dụng các cách kích thích phản xạ xuống sữa như hút, vắt sữa, massage ngực, cho con bú thường xuyên, uống nhiều nước ấm… Cho con bú đúng cữ là một trong những cách kích thích phản xạ xuống sữa. 2. Phản xạ xuống sữa gây đau đớn Tình trạng này xảy ra khi ngực mẹ bị cương cứng do nguồn sữa dư thừa không được xử lý đúng cách, núm vú sưng đau, nứt… Nhưng cũng không ngoại trừ trường hợp phản xạ xuống sữa gây đau đớn do các cơn co thắt tử cung dữ dội gây ra, thường gặp ở tuần đầu tiên khi mẹ mới sinh con. 4 Để làm giảm cảm giác đau đớn khi xuống sữa mẹ cần điều trị đau sưng núm vú và có biện pháp xử lý lượng sữa dư thừa…. 3. Phản xạ xuống sữa quá nhiều hoặc ồ ạt Tình trạng này thường xảy ra ở các mẹ có nguồn sữa dồi dào. Trong trường hợp này mẹ cần vắt/ hoặc sử dụng máy hút sữa để “xử lý” bớt lượng sữa trước khi cho con bú để tránh trẻ bị sặc. Và ở mỗi cữ bú chỉ nên cho trẻ bú ở một bên ngực, cữ sau hãy bú bên còn lại. 5 Nguyên nhân gây mất phản xạ xuống sữa ở các mẹ sau sinh Ở hầu hết các mẹ có con nhỏ, khi trẻ ngậm mút núm vú phản xạ xuống sữa sẽ diễn ra một cách tự nhiên giúp trẻ no bụng. Dù vậy, tình trạng không hoặc ít xuống sữa hay còn gọi mất phản xạ xuống sữa, phản xạ xuống sữa chậm vẫn xảy ra ở một số mẹ. Nguyên nhân của tình trạng này được xác định có thể do người mẹ 6 Bị căng thẳng, stress Đây được xem là yếu tố hàng đầu gây ức chế phản xạ xuống sữa, thường gặp ở các mẹ sau sinh. Stress kéo dài có thể gây mất sữa cho con bú. Ngược lại, người mẹ nếu luôn có tâm lý thoải mái, vui vẻ cơ thể sẽ tiết ra nhiều hormone hạnh phúc hơn, từ đó tác động tích cực đến quá trình tiết sữa. Thường xuyên mệt mỏi, uể oải Có thể do sức khỏe mẹ chưa hồi phục sau quá trình vượt cạn hoặc do mẹ cả ngày lẫn đêm chăm con không được nghỉ ngơi. Điều này cũng làm giảm sự tiết sữa ở người mẹ. Sử dụng các chất kích thích rượu, bia, cafein, hút thuốc lá Những chất có trong thuốc lá hay các thức uống có cồn, cafein sẽ khiến cơ thể mẹ bị mất nước, tuyến sữa hoạt động kém hiệu quả cũng khiến lượng sữa tiết ít hơn. Chưa kể, chúng có thể truyền sang con thông qua sữa mẹ, rất không tốt cho sức khỏe trẻ. Thường xuyên uống rượu bia có thể gây ức chế phản xạ tiết sữa. Sử dụng các loại thuốc như thuốc điều trị bệnh, thuốc tránh thai Điều này cũng được cho là nguyên nhân dẫn đến phản xạ xuống sữa chậm, mất phản xạ xuống sữa. Do đó, mẹ cần thận trọng khi sử dụng thuốc trong thời gian đang cho con bú, tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ. 10 cách kích thích phản xạ xuống sữa xuống nhiều sau sinh Nếu mẹ nắm được một hoặc một số cách kích thích phản xạ xuống sữa nhanh dưới đây và thường xuyên áp dụng sẽ giúp bé yêu nhanh chóng no bụng và chơi ngoan, ngủ yên đấy! 1. Cho con bú ngay sau khi sinh giúp sữa xuống nhanh hơn Cho trẻ bú ngay sau sinh không chỉ kích thích tuyến sữa hoạt động hiệu quả, tạo phản xạ xuống sữa nhiều hơn mà còn giúp trẻ tiếp cận được với nguồn dinh dưỡng, kháng thể quý giá có trong sữa non – loại sữa chỉ tồn tại trong khoảng 48 tiếng đồng hồ. 2. Hướng dẫn con ngậm bắt núm vú đúng cách Tập cho trẻ ngậm bắt núm vú đúng ngay từ đầu, điều này sẽ kích thích cơ thể sản xuất nhiều oxytocin – hormone có vai trò quan trọng đối với quá trình tiết sữa – sẽ khiến sữa xuống nhiều và nhanh hơn. Hơn nữa, mẹ cũng cảm thấy dễ chịu hơn khi cho con bú. 3. Cho trẻ bú đủ cữ Việc cho trẻ bú mẹ thường xuyên, bú đủ cữ nhất là ở giai đoạn đầu đời cũng là một trong những yếu tố kích thích tuyến sữa hoạt động hiệu quả và mạnh mẽ. Theo nghiên cứu, 1 tiếng đồng hồ sau khi trẻ bú sữa mẹ sẽ phục hồi được 40%, sau 2 tiếng đồng hồ kể từ lần bú trước của trẻ khoảng 75%. Vì vậy, mẹ hãy cho con bú thường xuyên và đúng cữ nhé! 4. Uống một cốc sữa nóng trước khi cho con bú 90% thành phần của sữa là nước, do đó, cung cấp đủ nước cho cơ thể trong giai đoạn cho con bú rất quan trọng. việc uống đủ nước, từ 2-3 lít/ngày sẽ giúp mẹ có đủ sữa cho con bú. Một mẹo nhỏ để sữa về nhiều, đó là trước khi cho trẻ bú khoảng 30 phút mẹ nên uống sữa ấm hoặc nước ấm để tránh phản xạ xuống sữa chậm. 5. Gần gũi, vui đùa với con trước khi con con bú Dành nhiều thời gian chơi đùa cùng con, vuốt ve, âu yếm con luôn khiến bản năng làm mẹ của người mẹ trỗi dậy. Điều này cũng góp phần khiến sữa xuống nhanh hơn. 6. Massage nhẹ nhàng bầu ngực Ngoài cho trẻ bú thường xuyên, để kích thích tuyến sữa hoạt động mạnh mẽ, đều đặn, mỗi ngày mẹ massage nhẹ nhàng bầu ngực trước khi cho con bú khoảng 10 phút cũng là cách kích thích phản xạ xuống sữa. Chưa kể, massage còn giúp phòng tránh tắc tia sữa. 7. Chế độ dinh dưỡng đủ chất, lợi sữa Thực hiện một chế độ dinh dưỡng khoa học và phù hợp sau sinh vừa giúp mẹ mạnh khỏe vừa giúp tăng lẫn chất và lượng cho con bú. Theo đó, mẹ nên ăn uống đầy đủ bốn nhóm chất, đa dạng các thực phẩm trong mỗi bữa ăn hàng ngày. Đồng thời, cần loại bỏ các thực phẩm gây mất sữa ra khỏi thực đơn. 8. Duy trì tâm lý thoải mái, ổn định trong thời gian nuôi con Không chỉ cần có chế độ dinh dưỡng tốt, việc giữ tâm lý luôn thoải mái và ổn định có thể giúp mẹ phòng tránh tình trạng ít sữa, mất sữa cho con bú do cơ thể tăng tiết hormone hạnh phúc oxytocin. Hơn nữa, việc này còn giúp mẹ nhanh hồi phục sức khỏe. 7 Ngoài ra, việc giải phóng oxytocin cũng có thể bị ức chế bởi sự sợ hãi, đau đớn, xấu hổ hoặc lo lắng của người mẹ 8. Do đó, người mẹ rất cần duy trì tâm lý thoải mái, ổn định trong thời gian nuôi con. 9. Vắt sữa bằng tay hoặc máy hút sữa Hút sữa sẽ giúp mẹ tạo phản xạ xuống sữa nhiều ổn định cho bé bú Cùng với cho trẻ bú mẹ thường xuyên, nhiều mẹ sau sinh đã áp dụng cách hút sữa bằng máy hoặc vắt sữa bằng tay để tạo phản xạ xuống sữa. Tuy nhiên mẹ cần lưu ý, trước khi hút hoặc vắt sữa mẹ nên vệ sinh tay, bầu ngực cũng như dụng cụ vắt, trữ sữa sạch sẽ để đảm bảo an toàn vệ sinh. >>> Mẹ nên tham khảo Hướng dẫn vắt và hút sữa đúng cách hiệu quả, không tắc sữa 10. Chườm ấm Massage bầu ngực kết hợp với chườm ấm sẽ làm gia tăng phản xạ xuống sữa ở mẹ nhiều hơn. Vì vậy, trước khi bắt đầu massage mẹ hãy dành chút thời gian chuẩn bị túi chườm ấm để việc kích thích tuyến sữa hoạt động thêm hiệu quả nhé! Mẹo để kích thích phản xạ xuống sữa nhanh và nhiều Những cách kích thích phản xạ xuống sữa sẽ đạt hiệu quả tối đa khiến sữa xuống nhanh, nhiều hơn, mẹ sẽ cần một số mẹo nhỏ dưới đây 1. Kích thích phản xạ xuống sữa bằng cách hút Nên hút sữa ở nơi quen thuộc, tư thế hút sữa cần thoải mái nhất có thể tùy mẹ chọn, có thể nằm hoặc ngồi đều được Không nên để gián đoạn quá trình hút sữa, nếu ở nhà có thể nhờ người trông con giúp một lát, còn ở cơ quan nên chọn giờ nghỉ trưa để hút sữa và nên thực hiện ở nơi kín đáo ít người ra vào, che chắn cẩn thận. Trong quá trình hút sữa không nên nhìn chằm chằm vào máy để theo dõi lượng sữa chảy ra vì điều này có thể khiến mẹ thêm áp lực nếu sữa chảy ra quá ít. Tốt nhất mẹ nên nghe nhạc, xem phim để thư giãn và thoải mái đầu óc. Hoặc mẹ cũng có thể xem hình hoặc clip của bé, nhìn ngắm gương mặt bé đang ngủ hay thậm chí ngắm nhìn quần áo của con, tưởng tượng con đang háo hức thưởng thức sữa mẹ… Cho bé bú một bên và một bên hút sữa Khi thực hiện hút sữa mẹ có thể dừng lại vài giây để massage ngực một chút sau đó hút tiếp 2. Kích thích phản xạ xuống sữa bằng massage Massage đúng cách sẽ giúp sữa về nhiều hơn. Cách massage đúng như sau Mẹ dùng 2 lòng bàn tay xoa bóp nhẹ nhàng 2 bầu ngực trong khoảng 30 giây, sau đó chụm 5 đầu ngón tay lại và tập trung ở quầng vú Vừa massage vừa kết hợp chườm ấm sẽ khiến sữa xuống nhanh hơn Trước khi massage mẹ có thể uống sữa nóng hoặc nước ấm để kích thích sữa ra nhiều và chất lượng hơn. Massage ngực sẽ hạn chế tình trạng mất phản xạ xuống sữa, tắc tia sữa. Sữa mẹ xuống quá nhiều phải làm sao? Trong khi một số mẹ đang tìm mọi cách kích thích phản xạ xuống sữa để có đủ sữa cho con bú thì một số mẹ khác lại không biết xử lý như thế nào khi sữa xuống quá nhanh, quá nhiều. Nếu rơi vào trường hợp sữa xuống quá nhiều mẹ có thể xử lý như sau Vắt bớt sữa Cách này thường được nhiều mẹ áp dụng khi lượng sữa về quá nhiều và quá nhanh. Nếu thường xuyên gặp tình trạng này mẹ hãy luôn sẵn sàng các dụng cụ hút sữa, trữ sữa để vắt bớt sữa ra ngoài và bảo quản trong tủ đông sau đó mới cho bé bú trực tiếp. Lưu ý Nếu mẹ thuộc dạng nhiều sữa, chỉ nên thực hiện vắt, hút sữa khi ngực quá căng tức và bị chảy sữa nhiều để giảm bớt lượng sữa, còn lại mẹ nên tránh vắt hoặc hút sữa khi không cần thiết, bởi việc này có thể khiến cơ thể “hiểu” cần phải sản xuất sữa thêm nữa. Mỗi cữ chỉ nên cho trẻ bú ở 1 bên ngực Thông thường, ở mỗi cữ bú, mẹ sẽ cho bé bú ở cả 2 bên ngực. Nhưng với mẹ nhiều sữa, mỗi cữ bú chỉ nên cho trẻ bú 1 bên ngực trong khoảng 15 – 20 phút và cữ kế tiếp sau khoảng 2 tiếng bú bên ngực còn lại. Nếu bên ngực còn lại căng tức, để giảm cảm giác này mẹ có thể tạm thời vắt, hút một ít sữa ra ngoài chứ không nên vắt hết. Uống trà sâm trước khi ngủ Theo phân tích, trong trà sâm có chứa thành phần tự nhiên estrogen – một loại nội tiết tố nữ giúp giảm tiết sữa, vì vậy, trong trường hợp cần thiết mẹ có thể cân nhắc xử lý sữa nhiều bằng cách này. Tuy nhiên, mẹ không nên lạm dụng vì có thể gây mất sữa cho con bú. Cho trẻ ngậm núm vú giả Việc cho trẻ thường xuyên bú mẹ sẽ khiến phản xạ tiết sữa nhiều hơn, do đó, để tránh gây kích thích tuyến sữa tiết sữa nhiều hơn mẹ có thể chọn giải pháp cho trẻ ngậm núm vú giả khi cần. Phản xạ tiết sữa và những lưu ý cần biết Khi cho con bú, các mẹ đều có phản xạ xuống sữa, tuy nhiên có mẹ cảm nhận được và có mẹ không cảm nhận được đó là điều hết sức bình thường, vì vậy mẹ không nên quá lo lắng. Theo thống kê, chỉ khoảng 75% các bà mẹ có thể cảm nhận được phản xạ tiết sữa lần đầu, còn lần sau không cảm nhận được. Phản xạ xuống sữa có thể xảy ra trong mọi tình huống khi mẹ áp dụng các cách kích thích phản xạ xuống sữa, khi mẹ nghĩ về bé, khi nghe thấy trẻ khóc, khi có sự kích thích ở đầu ngực hay khi đang quan hệ tình dục… Phản xạ xuống sữa có thể xảy ra bất cứ lúc nào, đôi khi trong những tình huống mẹ không ngờ, do đó, cách để phòng ngừa là mẹ nên dùng áo ngực có miếng lót bằng vải bông để tránh sữa chảy ướt áo. Trong trường hợp không phòng bị, mẹ có thể dùng tay đặt trước ngực hoặc ép lên đầu ngực để tạm thời gián đoạn quá trình xuống sữa. Cách Chữa Mất Sữa 1 Bên – Khắc Phục Ngực Bên To Bên Nhỏ Khi Cho Con Bú Blog Con Mọn Cách Chữa Mất Sữa 1 Bên – Khắc Phục Ngực Bên To Bên Nhỏ Khi Cho Con Bú Blog Con Mọn Phản xạ xuống sữa Những điều mẹ sau sinh cần biết Bài viết của Bác sĩ chuyên khoa I Néang Chanh Ly – Bác sĩ Sản phụ khoa – Khoa Sản phụ khoa – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Phú Quốc Phản xạ xuống sữa là một phản ứng tự nhiên tự động xảy ra ở bên trong cơ thể người mẹ cho con bú. Theo đó, việc hiểu phản sữa hoạt động như thế nào là vô cùng quan trọng, bởi nó có liên quan đến những phương pháp làm tăng lượng sữa cho mẹ. 1. Hiểu về cơ chế tiết sữa của người mẹ sau sinh Bên trong bầu vú mẹ chứa các nang sữa, đó là những túi rất nhỏ được cấu tạo bởi các tế bào tiết sữa. Trong mỗi cơ thể người phụ nữ có hàng triệu nang sữa trong bầu vú. Có 2 loại hormone chịu trách nhiệm chính trong suốt quá trình tạo tiết sữa và đưa sữa ra ngoài là Prolactin và Oxytoxin. Việc sản xuất sữa được kích hoạt bởi hormone Prolactin – được tiết ra trong cơ thể mẹ khi trẻ bú mẹ. Vì vậy, trẻ bú càng nhiều thì lượng sữa tiết ra càng nhiều. Khi bé bú, miệng, lưỡi bé tiếp xúc với núm vú và quầng vú, các xung động cảm giác sẽ từ núm vú lên não kích thích tuyến yên bài tiết ra hóc-môn Oxytoxin. Hormon Oxytocin có tác dụng co các tế bào cơ làm các nang sữa và ống dẫn sữa co bóp đẩy sữa vào các xoang sữa nằm dưới quầng đen của vú. Phản xạ xuống sữa chính là thời điểm sữa được “vận chuyển” từ vú mẹ ra ngoài. Khi trẻ bắt đầu bú hay dưới tác động của máy hút sữa làm các dây thần kinh ở đầu vú kích thích, đưa tín hiệu đến não người mẹ để tuyến yên sản xuất ra hóc-môn Oxytocin. Oxytoxin làm các tế bào cơ xung quanh nang sữa và ống dẫn sữa co bóp và đẩy sữa vào xoang sữa nằm dưới quầng đen của vú và chảy ra ngoài từ các lỗ nhỏ ở núm vú. Đây là phản xạ rất quan trọng, phản xạ xuống sữa tốt giúp sữa chảy ra ngoài thuận lợi. 3. Cảm giác khi có phản xạ xuống sữa như thế nào? Khi có phản xạ xuống sữa, một số bà mẹ có thể gặp các phản ứng sau Cảm giác ngứa ran hoặc như kiến bò ở trong vú, hoặc có mẹ miêu tả cảm giác như vú tê rần, châm chích Sữa nhỏ ra từ vú Dòng sữa phun ra, sữa sẽ chảy ra thành toa nếu trẻ nhả vú ra trong bữa bú Sữa tự chảy ra ở vú bên kia khi trẻ đang bú vú bên này Tử cung co thắt bà mẹ có cảm giác đau do những cơn co thắt tử cung, đôi khi có cảm giác người nóng bừng khi cho con bú trong tuần đầu sau sanh. Ngay cả khi một số bà mẹ không có bất kỳ phản ứng nào, họ vẫn có thể cho con bú. Nhìn trẻ bú chậm, sâu và nuốt có khi nghe được tiếng nuốt ực ực chứng tỏ sữa đang chảy vào miệng trẻ. Trong những ngày đầu cho con bú, thường các mẹ sẽ chưa cảm nhận được phản xạ xuống sữa này, đừng lo lắng. Sau vài ngày hoặc vài tuần, mẹ sẽ học được cách nhận ra các dấu hiệu bé muốn bú, cũng như cần thời gian để bé biết cách bú hiệu quả và mẹ sẽ nhận thấy tình trạng xuống sữa đến nhanh hơn. 4. Những yếu tố tăng cường/ức chế phản xạ xuống sữa Phản xạ xuống sữa hay còn gọi là phản xạ Oxytoxin, hóc môn này còn có một tên gọi gần gũi là hóc môn “tình yêu”. Vì vậy, những yếu tố nào ảnh hưởng đến tâm lý người mẹ sẽ có tác động lớn trong việc kích thích tuyến yên bài tiết ra hóc môn Oxytoxin. Yếu tố tăng cường phản xạ xuống sữa Người mẹ không cảm thấy đau Tiếp xúc da kề da với bé Quan sát, lắng nghe, ngửi và âu yếm bé Bé bú hiệu quả Cảm thấy tự tin Cảm thấy thư giãn Nghĩ ngơi đủ Yếu tố ức chế phản xạ xuống sữa Có cơn đau Xa cách khỏi bé Bé bú không hiệu quả Thiếu tự tin Cảm xúc tiêu cực và lo lắng Cảm thấy mệt mỏi 5. Làm thế nào để kích thích phản xạ xuống sữa? Não bộ của các mẹ sẽ mất khoảng từ 1 – 2 phút để kích thích phản xạ tiết sữa và phản xạ xuống sữa sẽ kéo dài trung bình khoảng 3 phút. Các mẹ sẽ cảm nhận được xuống sữa trong khoảng từ 20 – 30 giây. Mẹ có thể sử dụng các phương pháp sau để kích thích phản xạ xuống sữa trước khi cho con bú trực tiếp hoặc vắt sữa Uống 1 cốc sữa ấm hoặc 1 ly nước ấm trước khi cho bú/ vắt khoảng 10 phút Tiếp xúc da-kề-da với bé Chườm ấm lên 2 bầu vú ít nhất 3 phút Massage ngực việc massage vú sẽ kích thích dây thần kinh ở vú. Mỗi lần massage nên diễn ra trong khoảng từ 1 – 2 phút, nếu chỉ trong 30 giây sữa mà đã xuống thì các mẹ có thể bắt đầu cho bé bú / vắt hoặc hút sữa luôn, không cần massage thêm. Massage lưng Hi vọng những thông tin trong bài viết trên đã giúp mẹ hiểu hơn về phản xạ xuống sữa. Vinmec hi vọng đó sẽ là những kiến thức và là những hành trang vững chắc để mẹ có thể chăm sóc con thật tốt. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng. Tài liệu tham khảo Tài liệu “Nuôi dưỡng trẻ nhỏ” – Bộ Y tế ban hành theo QĐ số 5063/QĐ-BYT Phản xạ xuống sữa là một phản ứng tự nhiên, tự động xảy ra bên trong cơ thể người mẹ đang cho con bú. Theo đó, điều cực kỳ quan trọng là phải hiểu cách thức hoạt động của thuốc chống tiết sữa, vì nó liên quan đến các phương pháp tăng nguồn sữa cho bà mẹ. hiểu cơ chế tiết sữa của mẹ sau khi sinh Bên trong bầu vú chứa các nang sữa, là những túi rất nhỏ được cấu tạo bởi các tế bào tiết sữa. Trong cơ thể mỗi người phụ nữ có hàng triệu nang sữa trong bầu ngực. Có hai hormone chính chịu trách nhiệm tiết sữa và bài tiết sữa là Prolactin và Oxytoxin. Quá trình sản xuất sữa được kích hoạt bởi hormone Prolactin – được tiết ra trong cơ thể mẹ khi trẻ bú mẹ. Do đó, bé bú càng nhiều thì sữa càng tiết ra nhiều. Khi trẻ bú, miệng và lưỡi trẻ tiếp xúc với núm vú và quầng vú, các xung cảm giác sẽ được truyền từ núm vú lên não để kích thích tuyến yên tiết ra hormone Oxytoxin. Nội tiết tố Oxytocin có tác dụng làm co các tế bào cơ, làm cho các nang sữa và ống dẫn sữa co lại để đẩy sữa vào các xoang tuyến sữa nằm dưới quầng đen của bầu ngực. xạ xuống sữa là gì? Phản xạ xuống sữa là thời điểm sữa được “vận chuyển” từ bầu ngực ra bên ngoài. Khi bé bắt đầu bú hoặc chịu tác động của máy hút sữa, nó sẽ kích thích các dây thần kinh ở núm vú, truyền tín hiệu đến não bộ của mẹ để tuyến yên sản xuất hormone Oxytocin. Oxytoxin làm cho các tế bào cơ xung quanh nang sữa và ống dẫn sữa co lại và đẩy sữa vào các xoang sữa dưới quầng đen của vú và ra khỏi các lỗ nhỏ ở núm vú. Đây là phản xạ rất quan trọng, phản xạ xuống sữa tốt giúp sữa chảy ra thuận lợi. giác có phản xạ xuống sữa như thế nào? Khi có phản xạ buông xuôi, một số mẹ có thể gặp các phản ứng sau Ngứa ran hoặc kiến bò trong bầu vú, hoặc có mẹ mô tả là cảm giác ngứa ran, tê rần Sữa chảy ra từ bầu ngực Sữa trào ra ngoài, sữa sẽ chảy ra nếu trẻ nhả vú ra trong khi bú Sữa tự chảy ra Tử cung co bóp người mẹ cảm thấy đau do co bóp tử cung, đôi khi thấy nóng khi cho con bú trong tuần đầu tiên sau sinh. Ngay cả khi một số bà mẹ không có bất kỳ phản ứng nào, họ vẫn có thể cho con bú. Nhìn trẻ bú chậm, sâu và nuốt thỉnh thoảng nghe thấy tiếng nuốt chứng tỏ sữa đang chảy vào miệng trẻ. Trong những ngày đầu cho con bú, thường các mẹ sẽ không cảm nhận được phản xạ xuống sữa này, đừng lo lắng. Sau vài ngày hoặc vài tuần, bạn sẽ học cách nhận biết các dấu hiệu cho thấy con bạn muốn bú, bé cần có thời gian để học cách bú hiệu quả và bạn sẽ nhận thấy việc bỏ bú diễn ra nhanh hơn. yếu tố làm tăng/ức chế phản xạ buông xuôi Phản xạ buông xuôi hay còn gọi là phản xạ Oxytoxin hay còn gọi là hormone “yêu”. Vì vậy, những yếu tố tác động đến tâm lý của mẹ sẽ có tác động rất lớn đến việc kích thích tuyến yên tiết ra hormone Oxytoxin. Yếu tố tăng cường phản xạ buông xuôi Bà mẹ không cảm thấy đau tiếp xúc da kề da với trẻ, quan sát, lắng nghe, ngửi và âu yếm trẻ, bú hiệu quả, cảm thấy tự tin, cảm thấy thư giãn, nghỉ ngơi đầy đủ Yếu tố ức chế phản xạ đi xuống Bị đau tránh xa con, bé bú hiệu quả, thiếu tự tin, cảm xúc tiêu cực và lo lắng cảm thấy mệt mỏi. thế nào để kích thích phản xạ buông xuôi? Não bộ của mẹ sẽ mất khoảng 1-2 phút để kích thích phản xạ tiết sữa và phản xạ xuống sữa sẽ kéo dài trung bình khoảng 3 phút. Mẹ sẽ cảm thấy sữa xuống trong khoảng 20-30 giây. Mẹ có thể sử dụng các phương pháp sau để kích thích phản xạ xuống sữa trước khi cho con bú trực tiếp hoặc vắt sữa Uống 1 cốc sữa ấm hoặc 1 cốc nước ấm trước khi bú/vắt sữa khoảng 10 phút, da kề da với trẻ, chườm ấm 2 bên ngực ít nhất 3 phút massage ngực xoa bóp ngực giúp kích thích các dây thần kinh ở bầu vú. Mỗi lần massage nên diễn ra trong khoảng 1-2 phút, nếu chỉ trong 30s mà sữa đã xuống là mẹ có thể bắt đầu cho con bú/vắt hoặc hút sữa ngay, không cần massage thêm. Khi bạn bắt đầu hành trình nuôi con bằng sữa mẹ có một loạt thuật ngữ hoàn toàn mới bạn cần phải biết. Sữa non, căng tức sữa, sữa sau, sữa đầu, và thực phẩm lợi sữa,… Nhưng một khái niệm quan trọng mà bạn nhất định phải biết phản xạ xuống sữa pxxs. Pxxs là điều mấu chốt để mẹ có thể cho con bú sữa mẹ thành công. Phản xạ xuống sữa Những điều cơ bản cần biếtCác dấu hiệu thông thường của pxxsPhản xạ xuống sữaDưới đây là một số cách khác kích thích phản xạ xuống sữa nhanh hơnNhững khó khăn về pxxsPhản xạ xuống sữa chậmPhản xạ xuống sữa quá mạnhLàm chậm dòng sữa chảy bằng cáchPxxs Dysphoric D-MERPhản xạ xuống sữa gây đauHút sữa và pxxsĐể giúp pxxs nhanh hơn khi hút sữa, dưới đây là một số mẹo Phản xạ xuống sữa khi cho con bú là những gì xảy ra khi sữa mẹ bắt đầu chảy khi cho con bú hoặc hút sữa. Một cách khoa học hơn, nó được gọi là phản xạ tiết sữa hoặc phản xạ tống sữa MER. Đó là phản ứng sinh học khi có sự kích thích núm vú và sau đó giải phóng hormone prolactin hormone chịu trách nhiệm sản xuất sữa và oxytocin chịu trách nhiệm cho việc tiết sữa. Các dấu hiệu thông thường của pxxs Một số nhưng không phải tất cả các mẹ đang cho con bú có thể cảm nhận được pxxs sắp xảy ra. Các dấu hiệu bao gồm – Cảm giác ấm, ngứa ran, kim châm – Cảm giác đầy hoặc áp lực trong ngực – Co thắt trong tử cung – Rỉ sữa hoặc phun sữa thành tia ở ngực còn lại khi cho con bú Cũng có thể nhận biết phản xạ xuống sữa qua cách con bú mẹ. Khi có pxxs, mẹ sẽ có thể nghe thấy tiếng con nuốt sữa. Hoặc cũng có thể thấy sữa rỉ ra từ miệng con. Pxxs cũng có thể xảy ra mà không hề báo trước, khi mẹ nghe thấy tiếng con mình khóc, khi tắm nước ấm hoặc thậm chí khi quan hệ tình dục. Tuy nhiên, không phải ai cũng có dấu hiệu xuống sữa rõ ràng. Những người mới làm mẹ có thể có nhiều dấu hiệu rõ ràng hơn khi cơ thể mẹ đang thích nghi dần với việc cho con bú. Và nếu mẹ ngừng việc cho con bú trong một thời gian dài, mẹ có thể nhận thấy phản xạ xuống sữa của mình ngày càng ít đi. Lâu hơn, có thể mất pxxs. Miễn là con có đủ tã ướt, tã bẩn và con đang phát triển tốt, bạn không cần phải lo lắng. Phản xạ xuống sữa Một trong những điều thú vị về pssx là nó còn được gọi là phản xạ có điều kiện một phần. Điều đó có nghĩa là bạn có thể giúp kích hoạt pxxs thông qua huấn luyện và thực hành. Điều này có thể là một việc đơn giản như uống một tách trà ngay trước khi cho con bú hoặc xem ảnh của em bé trong khi hút sữa. Dưới đây là một số cách khác kích thích phản xạ xuống sữa nhanh hơn – Chườm khăn ấm và ẩm lên bầu ngực trước khi cho con bú hoặc hút sữa. Chẳng hạn như tắm vòi hoa sen hoặc túi chườm ngực kích sữa – Mát xa ngực trước khi cho con bú hoặc hút sữa. Bạn có thể sử dụng massage bằng tay, con lăn hoặc máy mát xa kích sữa. – Tạo một không gian cho con bú hoặc hút sữa thật thoải mái và yên tĩnh nhất có thể. Ít căng thẳng hơn và thư giãn hơn = có pxxs dễ dàng hơn. – Tiếp xúc da kề da với em bé Quan trọng Hãy làm điều tương tự mỗi lần để tâm trí và cơ thể liên kết các hoạt động này với pxxs. Những khó khăn về pxxs Việc cho con bú có thể gặp khó khăn. Và không phải lúc nào phản xạ xuống sữa cũng xảy ra như mong muốn. Nếu bạn cảm thấy hình như pxxs của mình có gì đó không ổn, hãy nhờ sự giúp đỡ của các tư vấn viên sữa mẹ sớm nhất. Phản xạ xuống sữa chậm Cho dù bạn đang cho con bú hay đang hút sữa, việc pxxs chậm đều ảnh hưởng không tốt đến tâm trạng của mẹ. Nếu bạn đang cho con bú, con bú không được sữa mẹ sẽ trở nên chán bú mẹ. Và khi hút sữa, không mẹ nào muốn mất quá nhiều thời gian để hút sữa. Rất may, có rất nhiều cách để tăng tốc độ của phản xạ xuống sữa. – Hút sữa hoặc vắt bằng tay một ít sữa trước khi cho bé bú. Điều này sẽ làm giảm thời gian bạn cần kích thích núm vú trước khi phản xạ xuống sữa bắt đầu. – Mát-xa ngực và / hoặc chườm ấm xem ở trên trước hoặc trong khi cho con bú. – Đảm bảo rằng em bé không quá đói trước khi bú. Một loạt các yếu tố có thể làm chậm pxxs Rượu, caffein, bị đau, thiếu nước, căng thẳng, kiệt sức và nhiệt độ lạnh đều có thể ảnh hưởng đến pxxs. Mẹ cần đảm bảo uống đủ nước, nghỉ ngơi đầy đủ và chăm sóc bản thân đầy đủ. Xem thêm Câu chuyện của một người mẹ cơ địa ít sữa nhưng hay bị tắc tia sữa Phản xạ xuống sữa quá mạnh Nhiều sữa là điều mà các mẹ và con thường đều rất thích. Nhưng khi có quá nhiều sữa, nó lại trở thành sự bất tiện. Phản xạ xuống sữa mạnh làm bé bị ọe, sặc và ho khi bú mẹ. Con cũng có thể nuốt quá nhiều không khí, dẫn đến khó chịu và quấy khóc. Làm chậm dòng sữa chảy bằng cách – Hút hoặc vắt bằng tay một chút sữa trước khi cho con bú. Sau đó cho con bú khi mẹ đã có phản xạ xuống sữa lần đầu tiên – Điều chỉnh các tư thế cho con bú. Tư thế cho con bú nằm ngửa có tác dụng tốt trong việc làm chậm dòng sữa. Vì khi này con phải hút sữa từ trên xuống. – Chỉ cho bú từ một bên mỗi cữ cho con bú Khi bạn đã tìm ra cách tốt nhất, hãy giữ cho trẻ thoải mái bằng cách cho trẻ ợ hơi trong và sau khi bú. Và tất nhiên, hãy ngừng cho trẻ bú nếu con bị sặc hoặc nôn trớ do phản xạ xuống sữa mạnh. Pxxs Dysphoric D-MER Ít phổ biến hơn, nhưng vẫn đáng để chia sẻ, là D-MER. Một số phụ nữ đang cho con bú có thể gặp khó khăn hoặc cảm xúc tiêu cực liên quan đến pxxs. Phản ứng này không kéo dài quá vài phút nhưng có thể gây khó chịu cho mẹ. D-MER không phải là một chứng rối loạn tâm trạng sau sinh. Nó cũng không phải là chứng chán ghét việc cho con bú hay không thích cho con bú nói chung. Nó có thể xảy ra khi cho con bú hoặc hút sữa. Rất may, mẹ có thể kiểm soát nó thông qua việc huấn luyện, thay đổi lối sống. Và trong trường hợp nghiêm trọng hơn, mẹ cần phải uống thuốc Phản xạ xuống sữa gây đau Mẹ bị đau khi có phản xạ xuống sữa thường là dấu hiệu của một vấn đề khác về việc cho con bú. Sự cương cứng, đau đầu vú, quá nhiều sữa, tưa miệng và viêm vú có thể dẫn đến đau khi có phản xạ xuống sữa. Xử lý các nguyên nhân gốc rễ sẽ giúp mẹ không còn bị đau khi có pxxs. Hút sữa và pxxs Nếu bạn hút sữa cho con bú, bạn có thể thấy rằng việc có phản xạ xuống sữa có thể khó khăn hơn so với khi cho con bú. Điều này đặc biệt xảy ra khi bạn hút khi đi ra ngoài, dù là tại nơi làm việc hay trong bệnh viện. Khó chịu, căng thẳng, thời gian gấp rút và việc phải xa con, tất cả đều làm khó có pxxs hơn. Để giúp pxxs nhanh hơn khi hút sữa, dưới đây là một số mẹo – Tìm một khu vực riêng để hút sữa. Nếu tiếng ồn xung quanh làm mất tập trung, hãy mang theo nút tai hoặc tai nghe chống ồn. – Có sẵn hình ảnh hoặc video của con. Bản ghi âm cũng hữu ích. – Mang theo quần áo của bé hoặc khăn trải giường để ngửi trong khi hút sữa. – Thực hành hình dung và hít thở sâu để giúp thư giãn khi hút sữa. – Massage ngực. Có thể sử dụng tay, con lăn hoặc máy mát xa kích sữa để dễ có pxxs hơn. Tìm hiểu thêm Cách Kích Sữa Bằng Cách Tăng Phản Xạ Xuống Sữa – Dành Cho Mẹ Hút Sữa! Lợi Ích Của Mát Xa Ngực Khi Cho Con Bú Và Hút Sữa 19/08/2022Hiểu về cơ chế tiết sữa Bên trong bầu vú mẹ chứa các nang sữa, đó là những túi rất nhỏ được cấu tạo bởi các tế bào tiết sữa. Có hàng triệu nang sữa trong bầu vú. Hình trên chỉ minh họa một số nang, trong đó có 3 nang sữa được phóng to để nhìn rõ các tế bào tiết sữa. Có 2 loại hóc môn chịu trách nhiệm chính trong suốt quá trình tạo tiết sữa và đưa sữa ra ngoài là Prolactin và Oxytoxin. Việc sản xuất sữa được kích hoạt bởi hormone Prolactin - được tiết ra trong cơ thể mẹ khi trẻ bú mẹ. Vì vậy, trẻ bú càng nhiều thì lượng sữa tiết ra càng nhiều. Khi bé bú, miệng, lưỡi bé tiếp xúc với núm vú và quầng vú, các xung động cảm giác sẽ từ núm vú lên não kích thích tuyến yên bài tiết ra hóc-môn Oxytoxin. Hormon Oxytocin có tác dụng co các tế bào cơ làm các nang sữa và ống dẫn sữa co bóp đẩy sữa vào các xoang sữa nằm dưới quầng đen của vú. Phản xạ xuống sữa là gì? Phản xạ xuống sữa chính là thời điểm sữa được “vận chuyển” từ vú mẹ ra ngoài. Khi trẻ bắt đầu bú hay dưới tác động của máy hút sữa làm các dây thần kinh ở đầu vú kích thích, đưa tín hiệu đến não người mẹ để tuyến yên sản xuất ra hóc-môn Oxytocin. Oxytoxin làm các tế bào cơ xung quanh nang sữa và ống dẫn sữa co bóp và đẩy sữa vào xoang sữa nằm dưới quầng đen của vú và chảy ra ngoài từ các lỗ nhỏ ở núm vú. Đây là phản xạ rất quan trọng, phản xạ xuống sữa tốt giúp sữa chảy ra ngoài thuận lợi. Cảm giác khi có phản xạ xuống sữa như thế nào? Khi có phản xạ xuống sữa, một số bà mẹ có thể gặp các phản ứng sau - Cảm giác ngứa ran hoặc như kiến bò ở trong vú, hoặc có mẹ miêu tả cảm giác như vú tê rần, châm chích - Sữa nhỏ ra từ vú - Dòng sữa phun ra, sữa sẽ chảy ra thành toa nếu trẻ nhả vú ra trong bữa bú - Sữa tự chảy ra ở vú bên kia khi trẻ đang bú vú bên này - Tử cung co thắt bà mẹ có cảm giác đau do những cơn co thắt tử cung, đôi khi có cảm giác người nóng bừng khi cho con bú trong tuần đầu sau sanh. Ngay cả khi một số bà mẹ không có bất kỳ phản ứng nào, họ vẫn có thể cho con bú. Nhìn trẻ bú chậm, sâu và nuốt có khi nghe được tiếng nuốt ực ực chứng tỏ sữa đang chảy vào miệng trẻ. Trong những ngày đầu cho con bú, thường các mẹ sẽ chưa cảm nhận được phản xạ xuống sữa này, đừng lo lắng. Sau vài ngày hoặc vài tuần, mẹ sẽ học được cách nhận ra các dấu hiệu bé muốn bú, cũng như cần thời gian để bé biết cách bú hiệu quả và mẹ sẽ nhận thấy xuống sữa đến nhanh hơn. Những yếu tố tăng cường/ức chế phản xạ xuống sữa Phản xạ xuống sữa hay còn gọi là phản xạ Oxytoxin, hóc môn này còn có một tên gọi gần gũi là hóc môn “tình yêu”. Vì vậy, những yếu tố nào ảnh hưởng đến tâm lý người mẹ sẽ có tác động lớn trong việc kích thích tuyến yên bài tiết ra hóc môn Oxytoxin. 1. Yếu tố tăng cường phản xạ xuống sữa - Người mẹ không cảm thấy đau - Tiếp xúc da kề da với bé - Quan sát, lắng nghe, ngửi và âu yếm bé - Bé bú hiệu quả - Cảm thấy tự tin - Cảm thấy thư giãn - Nghĩ ngơi đủ 2. Yếu tố ức chế phản xạ xuống sữa - Có cơn đau - Xa cách khỏi bé - Bé bú không hiệu quả - Thiếu tự tin - Cảm xúc tiêu cực và lo lắng - Cảm thấy mệt mỏi Trong trường hợp mẹ có các yêu tố gây ức chế phản xạ xuống sữa, hãy cố gắng nghỉ ngơi thư giãn và liên hệ nhân viên y tế hoặc chuyên gia để được hỗ trợ. Làm thế nào để kích thích Phản xạ xuống sữa? Não bộ của các mẹ sẽ mất khoảng từ 1 - 2 phút để kích thích phản xạ tiết sữa và phản xạ xuống sữa sẽ kéo dài trung bình khoảng 3 phút. Các mẹ sẽ cảm nhận được xuống sữa trong khoảng từ 20 – 30 giây. Mẹ có thể sử dụng các phương pháp sau để kích thích phản xạ xuống sữa trước khi cho con bú trực tiếp hoặc vắt sữa 1. Uống 1 cốc sữa ấm hoặc 1 ly nước ấm trước khi cho bú/ vắt khoảng 10 phút 2. Tiếp xúc da-kề-da với bé 3. Chườm ấm lên 2 bầu vú ít nhất 3 phút 4. Massage ngực việc massage vú sẽ kích thích dây thần kinh ở vú. Mỗi lần massage nên diễn ra trong khoảng từ 1 - 2 phút, nếu chỉ trong 30 giây sữa mà đã xuống thì các mẹ có thể bắt đầu cho bé bú / vắt hoặc hút sữa luôn, không cần massage thêm. 5. Massage lưng Tài liệu tham khảo Tài liệu “Nuôi dưỡng trẻ nhỏ” – Bộ Y tế ban hành theo QĐ số 5063/QĐ-BYT Nguồn video 1 Breast Makes Milk Animation - YouTube Nguồn video 2

không có phản xạ xuống sữa